Omgaan met een autoritaire leidinggevende

Omgaan met een autoritaire leidinggevende

Een leidinggevende die deze 'tegeltjeswijsheid' niet kan waarderen, de grap er niet van kan inzien... het komt veel voor. Kortgeleden sprak ik iemand die een dergelijke tekst boven zijn bureau had opgehangen. Grappig bedoeld. Zijn baas griste het zodra ze het zag van het prikbord af en verbood het nog op te hangen. Hij heeft het zo gelaten. Uit angst problemen te krijgen, uit angst gedoe te krijgen, een aantekening in zijn dossier, strenger in de gaten te worden gehouden. Hij is al vaker aangesproken op dingen. Werk dat niet goed in het systeem zou zijn gezet, terwijl hij zelf een heel andere mening was toegedaan; zaken die hij volgens het protocol had afgehandeld maar waarbij de leidinggevende hem op de vingers had getikt omdat het niet conform het nieuwe (niet eens rondgestuurde) protocol was geweest. Sinds deze leidinggevende bij het bedrijf was komen werken had hij al het gevoel dat hij met 1-0 achter stond. Hij liep op zijn tenen en nog was het niet goed genoeg. Overigens was hij niet de enige waarbij ze zo deed. Dat gaf dan in elk geval nog een beetje moed, maar leuk was het niet. En vindt maar eens een andere baan als je 55 bent! Dus zomaar weggaan, is ook geen optie.

Het gebeurt niet zelden dat een leidinggevende niet begrijpt wat het is om een team draaiende te houden, dat de voeding voor teams verbinding is. En verbinding ontstaat door gelijkwaardigheid, inzet, vertrouwen, respect, erkenning en waardering. Bang om de touwtjes uit handen te verliezen willen leidinggevenden nog wel eens hun macht laten gelden. Sommigen zijn bang voor verlies van hun baan, waardoor ze kennis en ervaring niet willen delen met anderen. Zij blijven liefst zo lang mogelijk onmisbaar binnen de organisatie en zien daarbij het team- en bedrijfsbelang over het hoofd. Sommigen zijn van nature arrogant of narcistisch en scheppen er genoegen in anderen op hun fouten te wijzen. Sterker nog, zij scheppen er genoegen in, kleine foutjes van medewerkers tot grote grove nalatigheid te upgraden. Zij vertellen een ander graag dat zij het veel beter hadden gekund, maar door de drukke leidinggevende baan geen tijd hebben om die medewerker steeds te moeten controleren.

Leidinggevende kun je worden door op een baan te solliciteren. Een goede leidinggevende kun je echter niet zomaar worden. Dat moet een deels in je zitten. Je moet open staan voor het zoeken naar verbinding en je moet vooral bereid zijn in dienst van het geheel te functioneren. Een echte leider laat medewerkers groeien, haalt het beste in hen boven en is betrokken bij zijn team.

Nu terug naar onze 55-jarige werknemer met de 'razende leidinggevende'. Wat moet hij doen? Moet hij zijn leven bang zijn om zijn baan te verliezen, omdat de leidinggevende hem kwetst, minderwaardig behandelt en hem steeds onderuit probeert te halen? Moet hij zo door gaan, op zijn tenen blijven lopen en het risico nemen ruim voor zijn pensioen met een burn-out te moeten kampen?

Daar waar de leidinggevende naar verbinding had kunnen zoeken middels de 6 genoemde eigenschappen, zou de werknemer hetzelfde moeten doen. We zijn snel geneigd gedrag van de ander te spiegelen. Worden we niet gelijkwaardig behandeld, dan stellen we ons ook niet gelijkwaardig op. Kleineert de leidinggevende je, dan zullen we ons minder gaan inzetten voor het bedrijf. Krijgen we geen erkenning en waardering, dan voelen we ons ondergewaardeerd en gaan we daarnaar handelen. Of juist nog meer je best doen om maar op te vallen of toch die salarisverhoging te krijgen. Met dit gedrag geven we voeding aan de autoritaire of narcistische leidinggevende. Door verminderde inzet heeft de leidinggevende meer recht om te zeggen dat je je onvoldoende inzet. Zet je je juist extra hard in, dan loop je aan jezelf voorbij, met als gevolg op de langere termijn overbelasting, concentratieproblemen en het maken van fouten.

Pas wanneer je je realiseert dat je gedrag spiegelt kun je ook bewust omgaan en kiezen voor gedrag dat beter bij jou past. Zie jezelf als gelijkwaardig, als belangrijk onderdeel van het team. Zet je in volgens jouw kunnen, volgens jouw normen en waarden. Volg de werkzaamheden waar je goed in bent en durf vragen te stellen wanneer je iets niet weet. Behoud het vertrouwen in jezelf en in de teamleden. Meestal zijn er meer mensen die last hebben van de autoritaire of narcistische leidinggevende, spiegel jezelf aan hen, niet aan die leidinggevende. Vertrouw erop dat je met hen het werk kunt doen zoals dat gedaan moet worden. Behoud het respect voor jezelf, blijf kijken naar de realiteit, jouw realiteit, niet die van jouw leidinggevende.

Tot slot: erkenning en waardering. We denken vaak dat de enige erkenning en waardering de schouderklop en het salaris is. Niets is minder waar. Natuurlijk koop je geen brood met zelf-erkenning en zelf-waardering. Toch is dat uitgangspunt, jezelf erkennen en waarderen, uiterst belangrijk. Wanneer jij je onderdrukt voelt, jezelf niet meer waardeert en bij de pakken neer gaat zitten zal een oplossing voor het probleem dat je ervaart verder weg zijn dan ooit. Welk ander bedrijf zou zo'n werknemer willen aannemen? Het is dus zaak dat je je rug recht, zowel naar je leidinggevende toe als naar jezelf. Recht je rug, geef jezelf de waardering en het respect en kom op voor jouw belang.

Je kunt nu eigenlijk uit 2 smaken kiezen: blijven of gaan. Blijf je (om welke reden dan ook), berust daar dan in en laat dan het gedrag van die leidinggevende niet tot je komen. Zorg dat het je niet raakt. Heb vertrouwen in jezelf, stel jezelf een haalbaar doel en laat niets of niemand jouw doel en de weg er naar toe saboteren. Verlaat je het bedrijf en vind je een andere baan? Zorg dat je het gif niet te lang met je meedraagt en start met een frisse blik. We dragen allemaal 2 rugzakken mee; 1 met mooie, fijne herinneringen en 1 met slechte, verzwarende herinneringen en gebeurtenissen. Leg je zware rugzak af en toe even neer, kijk ernaar en bedenk voor welk van de verzwarende emoties of herinneringen het tijd is om achtergelaten te worden.

Langzaam wordt de rugzak lichter

De levensmiddag gaat voorbij

En bij het vallen van de avond

Werpt men de last opzij

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.